براى مرضهاى روحيش نيز دوائى است . هم چنان كه خداى سبحان در ميان مؤمنين گروهى را چنين معرفى مىكند كه در دلهاشان مرض دارند ، و اين مرض غير از كفر و نفاق است كه صريح مىباشند ، و مىفرمايد : « لَئِنْ لَمْ يَنْتَه الْمُنافِقُونَ وَالَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَالْمُرْجِفُونَ فِي الْمَدِينَةِ لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ » « 1 » و نيز مىفرمايد : « وَلِيَقُولَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَالْكافِرُونَ ما ذا أَرادَ اللَّه بِهذا مَثَلًا » « 2 » . و اينكه قرآن كريم آن را مرض خوانده قطعا چيزى است كه ثبات قلب و استقامت نفس را مختل مىسازد ، از قبيل شك و ريب كه هم آدمى را در باطن دچار اضطراب و تزلزل نموده به سوى باطل و پيروى هوى متمايل مىسازد ، و هم با ايمان ( البته با نازلترين درجه ايمان ) منافات نداشته عموم مردم با ايمان نيز دچار آن هستند ، و خود يكى از نواقص و نسبت به مراتب عاليه ايمان شرك شمرده مىشود ، و خداى تعالى در اين باره فرموده : « وَما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّه إِلَّا وَهُمْ مُشْرِكُونَ » « 3 » و نيز فرموده : « فَلا وَرَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيما شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيماً » « 4 » . و قرآن كريم با حجتهاى قاطع و براهين ساطع خود ، انواع شك و ترديدها و شبهاتى را كه در راه عقايد حق و معارف حقيقى مىشود از بين برده با مواعظ شافى خود و داستانهاى آموزنده و عبرتانگيز و مثلهاى دلنشين و وعده و وعيد و انذار و تبشيرش و احكام و شرايعش ، با تمامى آفات و عاهات دلها مبارزه نموده همه را ريشه كن مىسازد ، بدين جهت خداوند قرآن را شفاى دل مؤمنين ناميده است . و اما اينكه آن را رحمت براى مؤمنين خوانده - با در نظر داشتن اينكه رحمت افاضه اى است كه به وسيله آن كمبودها جبران گشته حوائج برآورده مىشود - دليلش اين است كه قرآن

--> ( 1 ) البته اگر منافقان و آنان كه در دلهايشان مرض و ناپاكى است و هم آنها كه در مدينه دل اهل ايمان را مضطرب و هراسان مىسازند دست نكشند ما هم ترا بر آن برانگيزيم و مسلط گردانيم . سوره احزاب ، آيه 60 . ( 2 ) تا آنان كه دلهايشان مريض است و كافران نيز به طعنه نگويند خدا از اين مثل چه منظور داشت . سوره مدثر ، آيه 31 . ( 3 ) و اكثر خلق به خدا ايمان نمىآورند مگر آنكه مشرك شوند . سوره يوسف ، آيه 106 . ( 4 ) نه چنين است قسم به خداى تو كه اينان به حقيقت اهل ايمان نمىشوند مگر آنكه در خصومت و نزاعشان تنها تو را حاكم كنند و آن گاه به هر حكمى كه ( به سود و زيان آنها ) كنى هيچگونه اعتراضى در دل نداشته و كاملا از دل و جان تسليم فرمان تو باشند . سوره نساء ، آيه 65 .